17 dec, 2017

Gerrit Komrij

Get Microsoft Silverlight
Bekijk de video in andere formaten.


Uitzenddatum: ma 16 jul 2012 om 11:28 op Themakanaal: HollandDoc

Informatie

Gerrit Jan Komrij (Winterswijk, 30 maart 1944 – Amsterdam, 5 juli 2012) was een Nederlands dichter, schrijver, vertaler, criticus, polemist en toneelschrijver. Hij was van 2000 tot 2004 de Dichter des Vaderlands. Hij stond bekend om zijn virtuoze en kleurrijke taalgebruik en was een gevreesd polemist.

Hoewel Gerrit Komrij zelf ooit schreef dat hij was geboren in een kippenhok waar zijn ouders bescherming hadden gezocht tegen luchtaanvallen, was de werkelijkheid enigszins prozaïscher. Gerrit Komrij werd geboren, zo schreef hij later in Demonen, in de Iepenstraat 23 (in een werkmansbuurt - type tuindorp) te Winterswijk. Tijdens zijn middelbareschooljaren op de Rijks HBS (afdeling Gymnasium) schreef Komrij gedichten en andere bijdragen in de schoolkrant. Bij een drukkerij in Winterswijk werd in 1963 zijn eerste bundel van vier gedichten gedrukt, Dekonstruktie in vier delen. Voor Komrij was dit echter een pseudodebuut. Zijn echte debuut als dichter is de bundel Maagdenburgse halve bollen en andere gedichten in 1968. In 1976 schreef hij op muziek van Boudewijn de Groot het lied Kinderballade, dat een jaar later op single verscheen. In 1979 publiceerde hij de eerste versie van de bloemlezing De Nederlandse poëzie van de 19de en 20ste eeuw in 1000 en enige gedichten. Na een kwarteeuw was deze bijbel van de dichtkunst der Lage Landen in 2004 door uitbreiding toe aan een veertiende editie met de aangepaste titel Nederlandse poëzie van de 19de t/m de 21ste eeuw in 2000 en enige gedichten.

Samen met zijn vriend, Charles Hofman, emigreerde Komrij in 1984 naar Portugal en vestigde hij zich in Alvites, in de bergen van Trás-os-Montes. In 1988 verhuisde hij naar Vila Pouca da Beira.

In 1990 hield hij in de Pieterskerk te Leiden de Huizingalezing aan de Universiteit Leiden. Drie jaar later ontving hij de P.C. Hooft-prijs voor zijn beschouwend proza. Op 26 januari 2000 werd Komrij door Nederlandse lezers uitgeroepen tot de eerste Dichter des Vaderlands, voor een periode van vijf jaar. In januari 2004 deed hij afstand van zijn functie; hij werd in 2005, nadat Simon Vinkenoog ad interim de honneurs had waargenomen, opgevolgd door Driek van Wissen en in 2009 door Ramsey Nasr.

Gerrit Komrij groeide uit tot een gewaardeerd schrijver en gevreesd criticus. Hij won talrijke literaire prijzen en ontving op 8 februari 2000 een eredoctoraat van de Universiteit Leiden, dat hem werd uitgereikt in de Pieterskerk. Ter gelegenheid van zijn zestigste verjaardag organiseerde het Letterkundig Museum in 2004 de tentoonstelling Scripta Manent, maar niet altijd – Gerrit Komrij zestig jaar.

In 2009 verscheen de opvallende uitgave Dansen op Spijkers. Dit is een cd, gemaakt in samenwerking met componist Louis Gauthier, waarop een deel van Komrijs oeuvre te beluisteren is als liederen. Komrij schreef dat jaar ook het Groot Dictee der Nederlandse Taal en stond aan de wieg van de Turing Nationale Gedichtenwedstrijd, geïnspireerd door de National Poetry Competition in het Verenigd Koninkrijk. In 2011 trad hij op als verteller, en schrijver, in het theaterstuk De zeven zonden van Jeroen Bosch samen met Camerata Trajectina.

In 1976 schreef Komrij voor NRC Handelsblad een jaar lang columns over televisie. De dichter verwierf zo bekendheid bij een groter publiek als recensent die niet bang was om vijanden te maken. In de jaren '90 schreef hij voor de NRC over literaire onderwerpen. Vanaf maart 2011 verzorgde hij een jaar het weblog 'Komrij 2.0' op de internetsite van de krant over zijn ervaringen als 'technologiecolumnist' in de digitale wereld.

Komrij overleed na een kort ziekbed in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis in Amsterdam. Op 20 september 2012 verschijnt er postuum een dichtbundel getiteld Boemerang en Andere Gedichten. Volgens zijn uitgeverij lag deze als min of meer klaar op het bureau van Komrij.

Op de foto Gerrit Komrij (still uit de aflevering)

Feedback